• Untitled-1
  • Untitled-2
  • Untitled-3
  • Untitled-4
  • Untitled-5
  • Untitled-6
  • Untitled-7

 

تلفیق علم و موسیقی میشه این

سازی به نام ترمین

در سال ۱۹۱۹ توسط لئون ترمین فیزیکدان روسی اختراع شد ، امروزه این ساز منحصر به فرد بسیار مورد توجه هنرمندان قرار گرفته‌ است

ترمین نه تنها شبیه هیچ سازی نیست ، بلکه شیوه نواختن آن هم منحصر به فرد است ، به این ترتیب که این ساز بدون لمس شدن نواخته می‌شود

صدا توسط دو نوسان ساز به وجود می‌ آید که با هم به ارتعاش در می‌آیند

یکی از نوسان سازها در فرکانسی با طیفی بالاتر از حد شنوایی انسان عمل می‌کند و فرکانسهای نوسان ساز دیگر با ورود دست به میدان مغناطیسی تغییر می‌کند

ضرباهنگ فرکانس که تفاوت میان فرکانسهای دو نوسان ساز است ، صدایی است که می‌شنویم


یک نوع ترمین

زمانی که ترمین روشن می‌شود ، یک میدان مغناطیسی اطراف ساز را فرا می‌گیرد و زمانی که دست نوازنده به این میدان وارد می‌شود ، تغییراتی در فرکانس و حجم صدا ایجاد می‌شود ، دو آنتن از بدنه ترمین خارج شده‌اند که یکی کنترل کننده بلندی و فرکانس صدا و دیگری کنترل کننده حجم و مقدار آن است ، زمانی که دست نوازنده به سمت آنتن عمودی حرکت می‌کند ، صدا بلندتر می‌شود و نزدیک کردن دست به آنتن افقی ، صدایی با حجم ملایمتر از آن شنیده می‌شود ، از آنجایی که هیچ تماس فیزیکی بین ساز و نوازنده وجود ندارد ، نواختن ترمین به مهارت بالا و گوش موسیقی عالی نیاز دارد


نمونه جدید از ترمین

ترمین در ابتدا ساز خود را ایترفون نامگذاری نموده بود که به معنای "موسیقی اثیری" است ، در ۱۹۲۸ لئون ترمین به آمریکا رفت تا اختراع خود را معرفی کند ، در آنجا استودیویی برای کار در اختیار او قرار دادند و ترمین نواختن سازش را به چند موسیقی دان آموزش داد تا بتوانند در معرفی ترمین به او کمک کنند

ترمین علاقمندان بسیاری در آمریکا پیدا کرد و یکی از مهمانان دائمی او آلبرت اینشتین بود که بیش از هر چیز به مسائل تکنیکی پدیده ترمین علاقه‌مند بود تا نواختن آن

کمپانی مشهور ضبط صفحه RCA Victor دست به تولید ترمین زد و حتا ارکستری در کارنگی هال (Carnegie Hall) برنامه‌ای اجرا کردند که ساز آن تنها ترمین بود

اما از آنجایی که ترمین سازی بود که به سادگی تولید صدا می‌کرد و نواختن آن به همان اندازه مشکل بود ، از طرف نوازندگان و موسیقی دانان با استقبال انبوه مواجه نشد و تعداد اندکی نوازندگان بسیار عالی ترمین وجود دارند

صدای ترمین در سینمای علمی تخیلی سالهای ۵۰ ، طرفداران بسیاری داشت و با تاثیرات وهم آور صوتی خود ، تبدیل به یکی از شاخصه‌های سینمای وحشت آن دوره شده است

فیلم طلسم شده ساخته آلفرد هیچکاک و تعطیلات از دست رفته از فیلمهای مشهوری هستند که موسیقی آنها با ترمین نواخته شده است

امروز هم از ترمین در ساختن موسیقی فیلم استفاده می‌شود و تعدادی از نوازندگان به آن پرداخته‌اند

همچنین استفاده از آن توسط گروه‌هایی چون Led Zeppelin و Radiohead موجب تجدید حیات این ساز شد 

سازدهنی Blues Bender

مدل Blues Bender P.A.C 

شرکت هونر در اواخر سال 2008 تولید یک مدل جدید از سری سازدهنی ها ی دیاتونیک حرفه ای خود را با نام Blues Bender P.A.C اعلام کرد . هدف اصلی از طراحی این مدل جدید آسان نمودن نواختن سازدهنی و Bend کردن نت ها برای نوازندگان تازه کار بوده است تا هر کسی بتواند به نت های مورد نیاز برای اجرای کامل ریف های موسیقی بلوز دسترسی داشته باشد .


واژه P.A.C مخفف "Patented Acoustic Covers" می باشد که به ماجرای ثبت در پوش های سازدهنی مدل Marine Band در سال 1897 بر می گردد . این واژه بر روی درپوش فوقانی و در سمت راست آن (بالای سوراخ های شماره 10 و 9 ) حک شده است . 
نَرمه‌ نای

نَرمه‌نای (دودوک یا بالابان) یکی از سازهایبادی قدیم شرق است.

نرمه‌نای دارای نی مخصوص کوچکی است که قمیش ) خوانده می‌شود و معمولاً دارای ۹ تا ۱۴ سانتی‌متر درازا است. نی کوچک یا قمیش به‌وسیله بست چوبی انعطاف‌پذیری احاطه شده‌است که در طول نی متحرک است و بر روی آن می‌لغزد. این بست برای کوک کردن نرمه‌نای است، زیرا همین بست باز و بسته کردن دهانه نی را کنترل می‌کند. این نی به وفور در اطراف رود ارس می‌روید.

اولین و مهم‌ترین چیز به هنگام نواختن نرمه‌نای طرز به دهان گذاشتن نی کوچک یا قمیش آن می‌باشد.

پیشینه

بنابر اسناد و مدارک در دسترس، نوعی ساز بادی از خانوادة نی و سرنا دست‌کم از سده‌های نخستین دورة اسلامی در ایران شناخته شده بوده، و در میان مردم بخشهایی از این سرزمین به کار می‌رفته است.

بالابان به معنای نوعی ساز بادی نیین به صورتهای بَلَبَن، بالَبَن و بالابَن در فرهنگهای لغات ترکی - روسی آمده است. در «لغت آذربایجانی - روسی»، بالابان به معنای ساز بادی نه چندان بزرگ و شبیه زُرنا (= سرنا)، در دائرةالمعارف موسیقی ترکی» بَلَبَن یا نای‌ِ بَلَبَن با اشاره به‌مطلب جامع‌الالحان، نوشته عبدالقادر مراغی و «سازهای ترکی» نوشتة فارمر، سازی بادی شبیه زُرنا، و در «فرهنگ موسیقی ترکی» بَلَبَن ساز بادی شبیه ساز نیین مِی متداول در ارزروم، تعریف شده است. در فرهنگها و دائرةالمعارفهای روسی واژة بالابان به معنای سازی بادی زبانه‌دار معمول میان اقوام قفقاز شمالی و ایرانیان آمده است.

بالابان به عنوان سازی بادی و بومی در حوزه‌های جغرافیایی - فرهنگی آذربایجان ، به ویژه تبریز،ارومیه و زنجان ، و کردستان ایران و برخی جاهای دیگر به کار می‌رود و گروهی از نوازندگان این مناطق بالابان نوازند. در زبان کردی این ساز را «باله‌وان»، و در شوشتری نی را «بَلَبون» (= بلبان) می‌گویند .

قوشمه

قوشمه یکی از سازهای بادی و محلی خراسان شمالی می باشد. این ساز از دو نی به طول ۲۰ سانتیمتر که در کنار هم چسبیده اند تشکیل شده است. از نظر موسیقی این ساز دارای یک اکتاو کامل است و می تواند هفت نت اصلی را بنوازد.

مردمان کرد از این ساز در مجالس شادی و رقص (هه ل په رکی)خود استفاده می کنند . این ساز در کردستان به نام (دو زه له ) به معنی دو نی -که در کردی به ساقه ی گیاه نی (زه ل)می گویند- نامیده می شود . 

قشمه یكی از سازهای برونی است كه توسط عاشق‌ها نواخته می‌شود. در خراسان شمالی  سه نوع قشمه دیده میشود: قشمه های 5 سوراخه، 6 سوراخه و 7 سوراخه ( كه همگی فاقد سوراخ پشت است ) قشمه بیشتر در عروسی‌ها به همراهی دایره و یا دهلی كه با دست نواخته میشود، به اجرای آهنگ‌های رقص می‌پردازد.

قشمه معمولا از استخوان بال قره‌قوش یا درنا و گاهی از نی و حتی از فلز ساخته می‌شود كه صدای حاصله از قشمه استخوانی بهتر و پخته است. قشمه سازی است مضاعف و اندازه آن بستگی به كوچك و بزرگی استخوان پرنده دارد.

بر روی هركدام از لوله‌های صوتی آن یك سر پیكه ( قمیش ) سوار می‌شود، دو لوله‌ی صوتی قشمه معمولاً به طور هم صدا كوك میشود. اما ممكن است به ندرت شاهد كوك‌های مأنوس دیگری مانند كوك سوم و حتی گاه دوم باشیم.

این كوك‌ها كه اغلب توسط نوازندگان زبردست قشمه استفاده میشود، در نظر اول ممكن است به حساب ناتوانی نوازنده در كوك كردن دقیق ساز گذاشته شود در حالیكه استفاده از این كوك‌های نامأنوس كاملاً آگاهانه و برای ایجاد تحرك و كسب دینامیسم بیشتر صورت می‌گیرد همچنین نوازندگان قشمه باز به منظور ایجاد تحرك و دینامیسم گاه دو صدای مختلف و اغلب مجاور یكدیگر را توسط لوله های صوتی مضاعف ساز ایجاد می‌كنند.

ساز دوزله

دوزلهساز دوزله

دوزله از سازهای بادی ایرانی است. دوزله سازی محلی و از انواع بادی های یک زبانه است.

شکل ساز

این ساز از دو لوله مسی( یا نئی ) که به موازات هم بسته و محکم شده اند، تشکیل شده است.

بعضی از دوزله ها از جنس پر دال (نوعی پرنده شبیه به عقاب) یا استخوان قلم مرغان دیگر ساخته می شود.

هر کدام از لوله ها دارای قمیشی یک زبانه و مستقل از یکدیگر هستند.در طول هر لوله شش سوراخ وجود دارد.

سوراخ ها در طول دو لوله در کنار هم قرار می گیرند.انتهای پایینی لوله ها، باز است.

دوزله در طول های مختلفی ساخته می شود که کوچکترین آن حدود 22 سانتی متر و قطری حدود 2 سانتی متر دارد.

وسعت صدا

وسعت ساز حدود یک تا دو اکتاو است که بسته به بزرگی و کوچکی ساز در میدان صدایی متفاوتی قرار می گیرد.

طرز اجرا

به وسیله سه انگشت وسطی هر دو دست که روی سوراخ های ساز قرار می گیرند، انجام می شود.شست ها ساز را از پشت می گیرند.

نوازنده زبانه را در داخل دهان قرار داده و در آن می دمد. دوزله سازی رایج در میان عشایر ایران است و در بعضی از مناطق ایران آن را جفته یا جفتی می نامند.

ساز دوزله

زیر مجموعه ها

سازهای بادی (Aerophones): هستند که به سه دسته بی زبانه (مانند ترومپت ها و سازهای مسی) تک زبانه (مانند کلارینت) و دوزبانه (مانند اوبوا ، کرآنگله و فاگوت و…) تقسیم میشوند. هوای بیرون بر اثر بر هم خوردن لب ها و لرزش آنها ( در سازهای بی زبانه ) یا با به صدا در آوردن یک یا دو زبانه ، هوای داخلی لوله را به ارتعاش در می آورد و تولید صدا میکند.

سازهای زهی (Cordophones): هستند که به وسیله چکش زدن روی سیمها ( مانند پیانو و سنتور ) یا بر اثر مالش آرشه روی سیمها ( مانند انواع ویولون ها = سازهای زهی – آرشه ای ) یا با زخمه زدن به سیمها ( مانند تار ، عود ، قانون و گیتار و غیره = سازهای زهی زخمه ای ) به صدا در می آیند . هر اندازه سیم درازتر باشد ، صوت حاصل بم تر است.

سازهای کوبه ای ( Membraphones): هستند که تولید صوت در آنها به یاری ضربه های چکش وار یا تلنگر انگشت روی پوسته ای صورت می گیرد که بر روی کاسه ای ته بسته یا ته باز کشیده شده است. (مانند تیمپانی ، تمبک ، درامز و…) گاه ضربه چکش روی قرصی مسی یا نوارهای چوبی یا فلزی (مانند سنج ، کسیلوفون و …) تولید صدا می کند. گونه ای دیگر از گروه یاد شده با به هم کوبیدن دو قطعه سازی کما بیش هم شکل ، صوتی زنگ دار و یا خشک ایجاد میکند (مانند سنج دوتایی یا همان Hi – Hat)