• Untitled-1
  • Untitled-2
  • Untitled-3
  • Untitled-4
  • Untitled-5
  • Untitled-6
  • Untitled-7
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 3.80 (5 Votes)

تاکید در موسیقی
نتهایی که ما در یک قطعه موسیقی میشنویم همه داراي اهمییت یکسانی نیستند . شاید نتی از دیگر نت ها دیرند طولانی
تري داشته باشد و یا ارتفاع آن با بقیه ي نت ها تفاوت داشته باشد. اما مهمترین چیزي که باعث می شود اهمییت یک نت
زیاد یا کم باشد تاکید است . تاکید وقتی به وجود می آید که یک نت را نسبت به بقیه قوي تر اجرا کنیم .حال اگر فاصله ي
میان نت هایی که روي آن ها تاکید می کنیم منظم باشد به طوري که شنونده بتواند زمان فرا رسیدن نت قوي بعدي را
تشخیص دهد می گوییم وزن به وجود آمده است . مثال:
با دستتان روي میز شروع کنید به زدن ضرب هاي مساوي . حال سعی کنید یک ضربه را قوي و دو تاي بعدي را ضعیف بزنید
که به این صورت در میاید:
قوي - ضعیف - ضعیف - قوي - ضعیف - ضعیف - قوي - ضعیف... -
می توانید یکی در میان قوي و ضعیف بزنید و یا حتی چهار ضرب یک بار قوي بزنید مهم این است که براي به وجود آوردن
وزن باید این ترتیب تکرار شود.
تقسیمات مساوي زمان در موسیقی
هر اثر موسیقی را می توانیم از نظر زمان به چند نوع تقسیم بندي مساوي زمانی تقسیم کنیم که با آن ها از کوچک به
بزرگ آشنا می شویم : ضرب . میزان . جمله
در این بخش ما فقط به میزان و ضرب می پردازیم:


-1 ضرب:
کوچکترین واحد تقسیم بندي مساوي در موسیقی ضرب می باشد . وقتی یک قطعه موسیقی رو گوش میدهیم و با آن
دست می زنیم دست هاي ما در فواصل زمانی مساوي به هم می خورند . لحظاتی که دست هاي ما به هم می خورند دقیقا "
برابر است با ضرب هاي آن قطعه . و دیرند ( زمان کشش ) هر ضرب نیز برابر است با زمانی که طول می کشد تا ضرب بعدي
آغاز شود.
به شکل زیر توجه کنید:

براي مثال دیرند هر ضرب به اندازه ي یک نت سیاه باشد.
فکر می کنید با شکل هایی که با آن در بالا آشنا شده ایم چه چیز هایی می توانیم جاي سیاه در هر ضرب بگذاریم ؟
به شکل زیر توجه کنید:


شاید کمی درك شکل بالا برایتان سخت باشد اما به اون توجه کنید و به مطالبی که قبلا" آموختید مراجعه کنید.
(تا شکل بالا را درك نکردید به مطلب بعدي نروید)
به هر یک از هفت شکل بالا یک فیگور ریتمیک گفته می شود . و همه آن ها داراي یک ویژگی مشترك هستند : دیرند
همه آنها برابر یک سیاه است .
تمرین 9: سعی کنید فیگور هاي ریتمیکی بسازید که دیرند آن برابر یک سیاه باشد به استفاده از شکل هاي نت هایی که در
قبل با آنها آشنا شده ایم . ( حد اقل 10 فیگر بسازید)
فرض کنیم نوازنده اي هفت فیگور ریتمیک بالا را اجرا کن و همزمان با او نوازنده ي دیگري فقط نت سیاه اجرا کند به نظر
شما چه می شود به شکل توجه کنید:


( نت هاي نوازنده ي اول رو به بالا و نت هاي نوازنده ي دوم رو به پایین است)
در ادامه میتوانیم به این نتیجه برسیم که هر نتی که در سر ضرب واقع شده باشد از سایر نت هاي آن ضرب مهم تر است
.در اینجا ما دیرند هر ضرب را یک سیاه فرض کرده بودیم در صورتی که دیرند هر ضرب می تواند هر نت دیگري باشد مثل :
سفید . گرد . چنگ و...
حتی می توان دیرند هر ضرب را یک نت نقطه دار فرض کرد حال شما دیرند هر ضرب ها به شکل هاي مختلف فرض کنید و
براي آن فیگورهاي مختلف بسازید . این کار براي درك بیشتر مطلب خیلی مفید است.


-2 میزان:

یکی دیگر از تقسیم هایی مساوي زمان که هنگام شنیدن یک قطعه به گوش می خورد میزان نام دارد . هر میزان متشکل از
دو ضرب یا بیشتر از دو ضرب است در واقع میزان ها بزرگ تر از ضرب هستند و از چند ضرب تشکیل می شوند در میزان ها
معمولا" ضرب اول ضربی قوي است . براي درك بهتر سعی کنید با دستانتان به صورت مساوي ضرب بزنید . حال ما ضرب را
به خوبی مشناسیم . اکنون سعی کنید یک ضرب را قوي و یک ضعیف بزنید حال ما یک دوره داریم یعنی یک ضرب قوي و
. ... 2 - 1 . 2 - یک ضرب ضعیف که پشت سر هم تکرار می شوند . و حال می توانید به صورت شکل زیر با دهان بشمارید 1
دقت داشته باشید که همیشه ضرب اول قوي تر است
در واقع به هر مجموعه اي از ضرب که دوره اي داشته باشد و این دوره تکرار شود میزان می گویند.
به شکل زیر توجه کنید:


در این نمونه ما دیرند هر ضرب را یک سیاه فرض کرده ایم از آن جا که در این جا هر دوره ي ما متشکل از دو ضرب است
که ( یک ضرب ضعیف و یک ضرب قوي) می توانیم به هر دوره یک میزان بگوییم که در بالا با خط هاي عمودي از هم جدا
شده اند . نتیجه می گیریم که دیرند میزان فوق به اندازه ي دو ضرب است پس به آن میزان دو ضربی می گوییم.
همانطور که در قبل خواندیم : وقتی هر ضرب مثل نمونه ي بالا سیاه باشد خود سیاه نیز می تواند به نت هاي کوچکتري
تقسیم شود:


این نکته را هم فراموش نکنید که نتی که سر ضرب ها آمده از بقیه مهم تر هست و در میان نت هایی که سر ضرب ها آمده
اند نت هایی که در سر ضرب اول(ضرب قوي ) میزان آمده اند از بقیه ي مهم ترند.حال حدس بزنید براي ساختن یک میزان
3 ضربی باید چگونه دست بزنیم ؟

بله شاید درست حدس زده باشید براي ساختن میزان هاي 3 ضربی ضرب اول را قوي و ضرب دوم و سوم را ضعیف اجرا می
کنیم . در بالا ما دیرند هر ضرب را یک سیاه فرض کرده ایم .
یه قانون کلی که در همه میزان ها وجود دارد آن هم این است که ضرب اول همه میزان ها قوي تر از بقیه ي ضرب ها است
براي می میزان هاي 4 ضربی نیز همینطور است:


نکته اي که در میزان هاي 4 ضربی وجود دارد این است که بر خلاف بقیه ي میزان ها که ضرب اول قوي و بقیه ي ضرب ها
ضعیف هستند می باشد . در واقع ضرب اول میزان هاي چهار ضربی قوي است و بقیه ي ضرب ها ضعیف است اما ضرب سوم
کمی قوي تر از ضرب دوم و چهارم اجرا می شود اما نه به قدرت ضرب اول . همانطور که در شکل می بینید.
خط میزان
خط میزان خطی است عمودي که میزان هاي یک قطعه ي موسیقی را از هم جدا می کند . در شکل زیر چگونگی رسم خط
میزان را در حامل مشاهده می کیند.
راستی می توانید بفهمید میزان ما چند ضربی است ؟

نشانه میزان ( میزان نما )
نشانه ي میزان تشکیل شده از دو عدد که زیر هم نوشته می شوند در همیشه در ابتداي حامل پس از کلید قرار می گیرند .
این دو عدد نشان دهنده ي تعداد ضرب هاي میزان و دیرند هر ضرب می باشد که بزودي با نحوه ي استفاده از آن آشنا می
شویم و به شکل  نشان داده می شود .
انواع میزان : ( ساده . ترکیبی . لنگ )
در موسیقی به طور کلی سه نوع میزان وجود دارد :
میزان هاي ساده . میزان هاي ترکیبی . میزان هاي لنگ
در میزان هاي ساده دیرند هر ضرب یکی از شکل هاي ساده ي نت ها است مانند : سفید . سیاه . چنگ و...
در میزان هاي ترکیبی دیرند هر ضرب یک نت نقطه دار است مانند : سیاه نقطه دار یا سفید نقطه دار و...
این تفاوت ها در دیرند میزان هاي ترکیبی و ساده داراي چنان خاصیتی می باشد که از نظر وزن کیفیت این دو میزان را
متفاوت می سازد . اکنون به این دو میزان می پردازیم و بعدا" میزان هاي لنگ را توضیح خواهیم داد.
میزان هاي ساده
همانطور که گفتیم در میزان هاي ساده هر ضرب برابر است با یکی از شکل هاي ساده ي نت ها . به همین علت نیز میزان
هاي ساده هر ضرب را می توان به 2 و 4 یا 8 ( توانهاي عدد 2 ) قسمت مساوي تقسیم کرد . مثلا" اگر هر ضرب را یک سفید
فرض کنیم آن را می توانیم به 2 سیاه و 4 چنگ و 8 دولا چنگ تقسیم کرد . در میزان هاي ساده براي نوشتن نشانه ي
میزان به این شکل عمل می کنیم:
-1 تعداد ضرب هاي هر میزان را بالا می نویسیم و عدد بالایی می تواند عدد 2 یا 3 یا 4 باشد زیرا میزان هاي ساده از نظر
تعداد ضرب ها می توانند 2 ضربی یا 3 ضربی یا 4 ضربی باشند.
-2 زیر عدد میزان یعنی براي عدد پایینی عددي را انتخاب می کنیم که نشان دهنده دیرند هر ضرب باشد . و این عدد را بر
طبق نت مبدا "یعنی نت گرد انتخاب می کنیم به این صورت که مثلا" اگر دیرند هر ضرب برابر بود با یک سیاه ما نسبت آن
را به گرد می نویسیم براي مثال سیاه چون یک چهارم نت گرد است ما عدد 4 را براي عدد پایین می گذاریم.
(این نسبت ها در جدولی همراه اعداد در بخش زمان کشش نت ها گفته شده است انتظار می رود که مباحث قبل را به خوبی
در ذهن جاي داده باشید)
حال بگویید اگر ما بخواهیم نشانه ي میزانی که ساده است و سه ضربی است و دیرند هر ضرب برابر با یک سیاه است را
بنویسیم چه عددي می شود ؟
این بار راهنمایی می کنم که این عدد 3/4 است زیرا قرار بود تعداد ضرب ها بالا نوشته شود و نسبت نت سیاه که دیرند
هر ضرب بود را با نت گر د در پایین بنویسیم که آن عدد یک چهارم است و ما در پایین 4 می نویسیم .
نشانه ي میزان را ابتداي قطعه می گذاریم و آن را به این صورت می خوانیم ( سه چهار ) این نشانه اول سطر بیاید کافی است

و لازم نیست براي هر میزان آن را تکرار کنیم.


حال اگر بخواهیم این میزان را تعریف کنیم این گونه بیان می کنیم:
"سه چهار " میزانی است ساده سه ضربی که هر ضرب آن معادل یک سیاه است.
توجه داشته باشید معادل زمانی یک سیاه است اصلا" ممکن در هم چین میزانی از نت سیاه استفاده نشود اما میزان دیرند هر
ضزب معادل یک سیاه است و می توان این را با فیگورهاي ریتمیک مختلف نشان داد که هر کدام معادل یک سیاه باشند.
در جدول زیر متداول ترین میزان هاي ساده گفته شده اما دلیل بر این موضوع نمی باشد که شما شیوه پیدا کردن میزان ها را
خوب یاد نگیرید:


تمرین 10 - مطابق الگویی که در بالا گفته شد میزان هاي زیر را تعریف کنید:
میزان هاي ترکیبی
در میزان هاي ترکیبی دیرند هر ضرب معادل یک نت نقطه دار است به همین دلیل هر ضرب را در این گونه میزان ها به طور
طبیعی می توان به 3 و 6 یا 12 و ... قسمت مساوي تقسیم کرد . براي مثال اگر هر ضرب ما معادل یک سیاه نقطه دار باشد

میتوان آن را به 3 چنگ یا 6 دولاچنگ یا 12 سه لاچنگ تقسیم نمود . یافتن مشخصات میزان از روي نشانه ي میزان (
میزان نما ) در میزان هاي ترکیبی کمی با میزان هاي ساده متفاوت است.
براي یافتن تعداد ضرب هاي میزان در میزان هاي ترکیبی باید عدد بالایی رو تقسیم بر 3 کنیم . مثلا" اگر عدد بالایی 6 بود
آن را تقسیم بر 3 می کنیم و می فهمیم که این میزان 2 ضربی است یا مثلا" اگر عدد بالایی 9 بود آن را تقسیم بر 3می کنیم
و می فهمیم که میزان ما 3 ضربی است و به همین ترتیب ... در واقع بر عکس این موضوع هم می تواند باشد مثلا" ما اگر
بخواهیم میزان ترکیبی 4 ضربی را نشان دهیم براي عدد بالا باید عدد 12 رو انتخاب بکنیم .
در میزان هاي ساده فهمیدیم که عدد پایین نمایشگر دیرند یک نت نسبت به گرد است براي مثال فهمیدم که اگر در میزان
هاي ساده عدد پایین 8 باشد نشان دهنده ي چنگ است که معادل دیرند هر ضرب است . اما در میزان هاي ترکیبی این گونه
نیست ما باید نتی را که از این طریق به دست می آوریم را سه برابر کنیم و شکل معادل آن را انتخاب کنیم براي مثال اگر
عدد پایین در یک میزان ترکیبی 4 باشد ما میفهمیم که این عدد به معنی سیاه است حال اگر سیاه را سه برابر کنیم می شود
سه نت سیاه معادل یک سفید نقطه دار است در واقع اگر در میزان ترکیبی عدد پایینی 4 باشد در آن میزان هر ضرب برابر با
یک سفید نقطه دار است.
حال با هم میزان   را بررسی می کنیم : براي بدست آوردن تعداد ضرب هاي هر میزان ابتدا عدد بالا را تقسیم بر 3 می
کنیم و به عدد 2 میرسیم یعنی میزان مورد نظر دو ضربی است حال براي این که به دیرند هر ضرب برسیم عدد 8 را می
بینیم که معادل چنگ است حالا چنگ را سه برابر می کنیم که به سه چنگ میرسیم که معادل آن یک سیاه نقطه دار است
در واقع دیرند هر ضرب در این میزان برابر است به یک سیاه نقطه دار.
می توانی این جوري بیان کنیم:
میزانی است ترکیبی دو ضربی که هر ضرب آن معادل یک سیاه نقطه دار است.
در جدول زیر متداول ترین میزان هاي ترکیبی نشان داده شده است . اما حفظ کردل روش یافتن میزان ها الزامی است:
ت


تمرین 11 : مطابق الگویی که در بالا گفته شد میزان هاي زیر را تعریف کنید:

آشنایی با سکوت
همان اندازه که مقدار کشش نت ها براي ما مهم است و اهمییت دارد مقدار کشش سکوت نیز مهم است و اهمییت دارد و
باید به آن بپردازیم.
همانطور که نت ها براي خودشان شکل هاي مشخصی دارند سکوت ها هم دقیقا" معادل هر شکل نتی شکل خاصی براي
خود دارند .و اگر در قطعه اي سکوت بیاید موسیقی دان باید به اندازه ي آن سکوت کند . ر واقع براي هر شکل نت یک شکل
سکوت هم وجود دارد که نوازنده یا خواننده به اندازه دیرند آن نباید چیزي بنوازد یا بخواند.
زمان هاي کشش سکوت ها
در زیر در شکل نت ها سکوت معادل آن ها رسم شده است:


شکل سکوت ها را نیز لازم است خوب بدانید و حفظ کنید براي اشتباه نکردن سکوت هاي گرد با سیاه این را بدانید سکوت
گرد چو طولانی تر است و بزرگ تر . از خط چهام آویزان است ولی سکوت سفید به صورت معمولی روي خط سوم می باشد .
براي سکوت ها هم قوانین نقطه و دو نقطه دقیقا" مثل همان نت ها هست مثلا" همانطور که نت سیاه وقتی کنار آن نقطه
بیاید یک و نیم برابر می شود سکوت سیاه هم وقتی کنار آن نقطه بیاید  یک و نیم برابر می شود و باید همان اندازه

برایش سکوت کند به شکل زیر توجه کنید :

 

در میزان اول نوازنده پس از اجراي یک نت سل سیاه یک ضرب سکوت می کند یعنی هیچی نمی نوازد و در میزان سوم
نوازنده به اندازه ي یک چنگ نقطه دار صبر می کند و سپس به اجراي نت بعدي می پردازد.